voor wie JA zegt         

tegen inspirerend en uitdagend onderwijs 

 

Wat voegt je schoolvisie toe aan de WPO?

“Het onderzoekskader 2017 (van de Inspectie van het Onderwijs) maakt helder onderscheid in basiskwaliteit - die verankerd is in de wet - en de eigen kwaliteitsambities van besturen en scholen. Voor deze eigen ambities vormt het schoolplan de basis.”

Het staat zo duidelijk beschreven in deze tekst van de onderwijs-inspectie. Basiskwaliteit verwijst naar wat in de wet staat. Dat is inderdaad wel een basis waarop je verder kunt bouwen. Die Wet op het Primair Onderwijs (WPO) is de voortzetting van de Wet op het Basisonderwijs die in 1985 van kracht werd, toen het kleuteronder-wijs en het lager onderwijs werden samengevoegd tot basisonder-wijs. Dat 1s per 1 augustus 2022 dus alweer 37 jaar geleden. In die wet staat daardoor ook al 37 jaar (in artikel 8):

1.    Het onderwijs wordt zodanig ingericht dat de leerlingen een ononderbroken ontwikkelingsproces kunnen doorlopen. Het wordt afgestemd op de voortgang in de ontwikkeling van de leerlingen.

2.    Het onderwijs richt zich in elk geval op de emotionele en de verstandelijke ontwikkeling, en op het ontwikkelen van creativiteit, op het verwerven van noodzakelijke kennis en van sociale, culturele en lichamelijke vaardigheden.

Dit zijn dus niet de ambities die scholen en besturen als eigen ambities hoeven te kiezen, want dit behoort tot de basiskwaliteit. Om dit te kunnen waarmaken, is het hanteren van een leerstof-jaarklassensysteem en het volgen van klassikale methoden dus niet mogelijk. Daarmee belemmer je immers die ononderbroken ontwikkeling van alle leerlingen en stem je je onderwijs niet dagelijks af op de voortgang in hun individuele ontwikkeling. Veel leraren hebben geleerd dat het ononderbroken volgen van een (klassikale) methode een bewijs is van goed onderwijs. Dit was echter niet de bedoeling van de WPO...
In die WPO-tekst zit juist ook de sleutel naar een andere aanpak. Accepteren dat kinderen in allerlei opzichten verschillen en dat dit niet is te versimpelen tot 'goede', 'gemiddelde' en 'zwakke' leerlingen, of tot leerlingen die wel of niet 'verlengde instructie' nodig hebben, vraagt een andere kijk op de rol en de inrichting van onderwijs en op de rol die je als leraar daarbij hebt. Zolang die manieren van kijken niet veranderen, zal de aanwezigheid van al die verschillen bij leerlingen in de les, niet als kansen, maar als storingen ervaren blijven worden... 

Groeien naar vernieuwing en/of
groeien in vernieuwing

Ik kies ervoor teamgerichte professionalisering te verbinden met schoolontwikkelingDoor die koppeling van teamontwikkeling aan schoolontwikkeling, wordt zo'n begeleidingstraject betekenisvol en contextgebonden. Dat leidt tot meer effect, ook op langere termijn. Bovendien benadrukt die invalshoek de gezamenlijke verantwoordelijkheid van een team voor die ononderbroken ontwikkeling van elke leerling. Als je dat waar maakt heb je geen Cito-toets nodig voor een onderbouwde verwijzing naar passend vervolgonderwijs.

De schoolvisie van een 'traditionele vernieuwingsschool' of van een basisschool die zich wil ontwikkelen in de richting van onderwijs dat recht doet aan de mogelijkheden en behoeften van alle kinderen, zal zijn gebaseerd op daarbij passende kernwaarden. 

De populatie en de omgeving van de school bepalen natuurlijk mede de te maken keuzes. Die eigen visie is dan richtinggevend voor de ontwikkeling als team. Het schoolplan (dat dan tevens het ontwikkelplan voor de realisatie van die visie is) beschrijft vervolgens hoe die zo gewenste ontwikkeling kan worden geconcretiseerd en welke inzichten, kennis en vaardigheden dit van de teamleden vraagt. Deze aanpak geeft daardoor de beste garantie dat die visie op onderwijs een duurzaam kenmerk van een school wordt en blijft.

Wil je als basisschool aspecten van jullie onderwijs versterken, verbeteren of veranderen? Volg dan in ieder geval het principe 'vorm volgt functie'. 
In alle gevallen is het goed dit te doen vanuit een doordenking van de betekenis en samenhang van de kernwaarden die dan  bepalend zijn voor het soort onderwijs dat je als team voor ogen hebt. 
Die kernwaarden, als samenhangende basis voor de onderwijs-ontwikkeling, gelden ook als criteria voor de aanschaf van materialen en hulpmiddelen.
Lang niet alles wat passend lijkt voor een van die kernwaarden, doorstaat de proef, als je ook die andere kernwaarden er langs legt. Zo zijn zelfstandigheid en autonomie niet bedoeld om samenwerking te voorkomen.

Ik help jullie graag als 'kritische vriend', als nascholer en/of als praktijkcoach een eigen weg daarin te vinden. Mijn publicaties ondersteunen dit ook.

Onderwijs volgens het Dalton Plan (1922)
Citaten van Helen Parkhurst.pdf (121.72KB)
Onderwijs volgens het Dalton Plan (1922)
Citaten van Helen Parkhurst.pdf (121.72KB)
Dat doen wij anders, want wij zijn een daltonschool
Mijn hoofdstuk in de bundel Perspectieven op Dalton (2018)
Dat doen wij anders.pdf (286.74KB)
Dat doen wij anders, want wij zijn een daltonschool
Mijn hoofdstuk in de bundel Perspectieven op Dalton (2018)
Dat doen wij anders.pdf (286.74KB)

in daltononderwijs de kern tot waarde maken

In dit boekje analyseer ik de vijf kernwaarden die de NDV als richtlijn voor de daltonscholen heeft vastgesteld. De gebruikte formuleringen maken het niet zo vanzelfsprekend dat scholen, die zich hierop baseren, de traditionele inrichting van hun onderwijs loslaten, om de bedoelingen van Helen Parkhurst echt tot hun recht te laten komen in onze tijd.